Etkileşimli eğitim atlası · Bölüm 1 · Makine
Anestezi Makinesi Atlası
Bir anestezi iş istasyonunu parça parça inceleyin: gazın duvardaki prizden alveole uzanan yolunu, bu yolu yöneten fizik yasalarını, körüklü ventilatörü ve hasta monitörünü. Modeli döndürün, numaralı parçalara dokunun, akımları ayarlayın.
Bölüm 2 · Gaz yolu
Duvardan alveole: üç basınç bölgesi
Makine, gazın basıncını kademe kademe düşürür. Silindirdeki 150 bar, hastanın hava yolunda 20 cmH₂O civarına iner; aradaki fark yaklaşık 7500 kattır. Her kademede ayrı bir fizik yasası ve ayrı bir güvenlik önlemi devreye girer.
Yüksek basınç
- Silindir, boyunduruk (yoke), pin-index sistemi
- Silindir basınç göstergesi (Bourdon)
- Birinci kademe regülatör: çıkış ≈ 3–4 bar
- N₂O: 20 °C'de sıvı + buhar, ≈ 51 bar sabit
Orta basınç
- Merkezi hat girişleri ve tek yönlü valfler
- O₂ flush (35–75 L/dk), O₂ yetmezlik alarmı
- Hipoksik koruma, ventilatör sürücü gazı
- Akım kontrol iğne valfleri
Düşük basınç
- Akım ölçer tüpleri (Thorpe)
- Vaporizatörler ve kilit sistemi
- Ortak gaz çıkışı → halka devre
- En sık kaçak bölgesi: negatif basınç testi
Bölüm 3 · Ventilatör
Körüklü ventilatör ve hareket denklemi
Anestezi ventilatörlerinin çoğu çift devrelidir: sürücü gaz körüğü dışarıdan sıkıştırır, hasta gazı körüğün içinde kalır. Aşağıdaki körük, simülatördeki akciğerle eşzamanlı çalışır. Altı modu (VCV, PCV, PRVC, SIMV, PSV, CPAP) deneyin, hastanın solunum eforunu artırıp tetiklemeyi izleyin.
Hasta tipi
Akciğer ön ayarları
Ventilasyon modu
Hastanın solunum eforu
Tetik ve döngü
0 = kas gevşetici etkisinde, solumayan hasta. Efor arttıkça hasta ventilatörü tetikler (dalga üstünde ▲).
Basınç–hacim halkası. Eğim kompliyansı, halkanın genişliği dirençli basıncı gösterir.
Ekran ne söylüyor?
Model tek kompartmanlı, doğrusal bir akciğerdir ve 2,5 ms adımlarla gerçek zamanlı çözülür. VCV'de kare dalga akım ve %10 inspiratuvar duraklama, tetik için ayarlanabilir akım eşiği (erişkinde varsayılan 2 L/dk) kullanılır. Dalga üstündeki etiketler soluk tipini gösterir: VC, PC, PS, SP; ▲ hasta tetikli, YEDEK apne ventilasyonu. Devre kompliyansı ve taze gaz eşleşmesi ihmal edilmiştir.
Hasta–ventilatör asenkronisi
Hasta eforu ile ventilatör solukları arasındaki uyumsuzluklar. Dalga ekranındaki işaretler: ✕ ET etkisiz tetikleme, ÇT çift tetikleme, AA akım açlığı, GD geç döngü, AP ekspiryum sonunda akımın sıfıra dönmemesi (auto-PEEP).
Son 60 saniye
Bölüm 4 · Monitör
Monitör: dalgaları okumak
Monitörün arkasında gerçek zamanlı bir fizyoloji modeli çalışır: devredeki gaz, alveoler O₂ ve CO₂ dakikalar içinde değişir. FiO₂ ya da ventilasyon bozulursa SpO₂ yavaşça düşer; aritmi, bradikardi ve arrest ancak uzamış ağır hipoksemide gelişir. Tansiyonu NIBP aralıklı ölçer, sürekli izlem için arter kanülü takabilirsiniz. Aşağıdaki katalogdan bir makine arızası ya da klinik olay başlatın, bulguları okuyun ve doğru müdahaleyi seçin.
Monitör ve simülasyon
Kısaltmalar: HR kalp hızı · PR nabız hızı · RR solunum sayısı · NIBP noninvaziv kan basıncı · ART invaziv arter basıncı · MAC minimum alveoler konsantrasyon.
NIBP yalnızca ölçtüğü anın basıncını gösterir; iki ölçüm arasındaki düşüşü ancak arter kanülü sürekli olarak yakalar.
Hasta: monitörün göremedikleri
Vaka modu
Bir ameliyat boyunca gizli olaylar sırayla gelir. Bulguları okuyun, yukarıdaki olay kartından müdahale edin. Sonunda debrifing raporu ve puan alırsınız.
Olay kataloğu
Bir olay seçin. Gizli arıza modunda ad ve açıklama gizlenir; bulgulardan tanı koymanız gerekir.
EKG
Kalbin elektriksel aktivitesi, yüzey elektrotları arasındaki milivolt düzeyindeki potansiyel farkı olarak ölçülür. Ameliyathanede en sık DII (ritim, P dalgası) ve V5 (sol ventrikül iskemisi) birlikte izlenir. Koter paraziti ve filtre ayarları ST segmentini yapay olarak değiştirebilir: tanısal mod (0,05–150 Hz) ile monitör modu (0,5–40 Hz) aynı değildir.
Pulse oksimetri ve pletismografi
Oksihemoglobin kızılötesini, deoksihemoglobin kırmızıyı daha çok emer. Cihaz yalnızca nabızla değişen (AC) bileşeni kullanarak arteriyel kanı ayırır. Karbonmonoksit hemoglobini SpO₂'yi yanlış yüksek, methemoglobin ≈ %85'e çeker. Pletismografinin solunumla değişimi hipovolemiye işaret edebilir.
Kapnografi
Yan akımlı (side-stream) kapnometre devreden dakikada 50–200 mL örnek çeker; ana akımlı sensör doğrudan Y-parçaya takılır. Normalde EtCO₂, PaCO₂'den 2–5 mmHg düşüktür; fark ölü boşlukla açılır.
NIBP, sıcaklık ve gaz analizi
Osilometrik NIBP, manşet söndürülürken arter duvarı salınımlarını izler; salınımın en büyük olduğu basınç ortalama arter basıncıdır, sistolik ve diyastolik değerler algoritmayla hesaplanır. Manşet genişliği kol çevresinin ≈ %40'ı olmalıdır. O₂ paramanyetik ya da galvanik hücreyle, anestezik ajanlar kızılötesi emilimle ölçülür; MAC değeri ajanların katkılarının toplamıdır.
Bölüm 5 · Güvenlik
Hataya dayanıklı tasarım
Anestezi makinesindeki güvenlik sistemlerinin çoğu, geçmişte yaşanmış bir kazaya yanıttır. Hiçbiri tek başına yeterli değildir: hipoksik karışıma karşı son savunma hattı, inspiratuvar koldaki O₂ analizörü ve onu izleyen hekimdir.
Pin-index sistemi
Silindir valfindeki deliklerle boyunduruktaki pimler gaza özgüdür. Yanlış gaz silindiri takılamaz. Pimin eksik olması ya da iki contanın üst üste konması sistemi devre dışı bırakır.
DISS / NIST bağlantıları
Hat hortumları gaza özgü çap ve vida profilleriyle bağlanır. Duvar prizlerinde de gaza özgü hızlı bağlantılar kullanılır.
Hipoksik koruma
N₂O ve O₂ akım düğmeleri mekanik (zincir-dişli) ya da pnömatik olarak bağlıdır. Datex-Ohmeda Link-25 sistemi N₂O:O₂ oranını 3:1 ile sınırlar; taze gazdaki O₂ en az %25 olur; bu, hastanın inspire ettiği FiO₂ değerini garanti etmez. Hava ya da üçüncü bir gaz bu korumanın dışındadır.
O₂ yetmezlik koruması
O₂ basıncı düştüğünde (fail-safe valf) N₂O ve diğer gazların akımı kesilir ya da orantılı azaltılır; güncel standartlarda basınç üreticinin belirlediği eşiğin (çoğunlukla ≈ 2 bar / 30 psig) altına inince 5 saniye içinde alarm verilir (eski mekanik sistemler en az 7 saniye öterdi). Bu sistem basıncı izler, akımı ya da konsantrasyonu izlemez.
O₂ akım ölçer en sonda
O₂ tüpü, ortak manifolda en yakın (akım yönünde en son) konumdadır. Akım yönünde öndeki bir tüpte kaçak olursa kaybedilen gaz N₂O ya da havadır, O₂ değil.
Vaporizatör kilidi ve ajana özgü dolum
Kilit sistemi (interlock) aynı anda yalnızca bir vaporizatörün açılmasına izin verir. Anahtarlı dolum ağızları yanlış ajan doldurulmasını önler; yüksek SVP'li bir ajan düşük SVP'li ajanın vaporizatörüne konursa doz aşımı olur.
Uygulamalı makine kontrolü
Arızalı makineyi bulun
Makineye rastgele gizli bir arıza atanır (ya da makine sağlamdır). ASA 2008 sırasıyla testleri yapın, her adımı "Geçti" ya da "Kaldı" olarak işaretleyin, sonunda arızalı bileşeni seçin.
Pin-index konumları
Gaza göre boyunduruktaki pimlerin konumu (ISO 407). Bir gaz seçin.
Makine kontrol listesi
ASA 2008 önerilerinden kısaltılmıştır. İşaretleriniz yalnızca bu tarayıcıda saklanır. Üreticinin kontrol prosedürü her zaman önceliklidir.
Bölüm 6 · Test
Kendinizi sınayın
Her soru bir önceki bölümlerdeki bir kavrama dayanır. Bir seçeneğe dokunduğunuzda doğru yanıt ve kısa açıklama görünür.
0 / 7 doğru